Selasa, 14 September 2010

JAMITA MINGGU, 17 OKTOBER 2010

Hitape gabe Apostel do

HATORANGAN NI JAMITA

MINGGU, 20 DUNG TRINITATIS
Minggu, 17 OKTOBER 2010

Jamita : PILIPI 3 : 17 – 21
Sibasaon : 1 RAJA – RAJA 2 : 1 – 4



I.Patujolo :
Na jongjong do huria Pilipi marhite panghobasion ni apostel Paulus di pardalananna pararathon hata ni Debata ( Ul. 16 : 12 …). Tapi tarpaksa ditinggalkon ibana huta i hara ni bahat jolma ma mangkojar – kojar ibana hara ni Barita Nadenggan i (1 Tes. 2 : 2). Haru pe songon i, marbungaran do parlagutan i jana tongtong do hot roha ni halahi tu apostel i sebagai rasul ni Debata. Dung i tarkurung do muse apostel i jana sian hurungan i ma ibana manongos suratna on.
Bahat do halak na manggoari surat Pilippi on surat jop ni roha, tarida do i sian angka pandohan : “jop ni roha” (1 : 4, 4 : 1, 2 : 17, 1 : 18, 4:4), d.n.a. Sada na tangkas disi, apostel Paulus dibagasan jop ni roha haru pe bahat arsak di ibana, hara  ni Barita Nadenggan i. Angkup ni i dipatuduhon surat ni apostel Paulus na tu huria Pillippi on do togu ni parsaoranna dohot  ruas ni parlahutan i laho pasauthon karejo pararatkon Barita Nadengganni. Muda tapardiatehon hara ni  aha jop ni roha na i, dapot ma : inda hara ni na sai terpenuhi sude angka na porlu di ngolu on gabe didokkon jop ni roha. Tutu dihatarimakasihon apostel i do panyarihonon ni parlagutan Pillippi marhite silehenlehen  na  diboan ni si Epafrodius, pola marlobi - lobi ibana hara ni i. Tapi nada silehenlehen i na niidasa, parbatu ni Barita Nadenggan na dung mangolu di parlagutan i do apala na dihajopkonna (4 : 10–20). Jana di turpuk on tangkas do dipatuduhon ibana jop ni roha i, haru pe tarhurung ibana. Harani jop ni roha dibagasan Tuhan i gabe bisa sude situasi mamboan bahat jop ni roha. Hara ni i haru pe di bagasan kurungan ibana (harani Barita Nadenggan), diusahahon ibana do mambaehen suratna tu parlagutan i laho patuduhon holong dohot lungun ni rohana tu parlagutan i, anso mian na masihaholongan sama halahi, tongtong  dibagasan jop ni roha jana marpos ni roha tu Tuhan i haru pe manosak angka arsak ni roha di ngolu on.
Margogo apostel Paulus patariparhon poda tu parlagutan i, bope marhite surat, inda na manghirim ibana holan di ngolu na di tano on. Tujuan akhir di ibana ima : ngolu na di bagasan Kristus i. I do haroro ni gogo di ibana manjamitahon Barita Nadenggan i. Di bindu 3 on, torang do dihajongjongkon ibana hadirionna, haporseaonna dohot parlojongonna tu jolo di bagasan panghirimon na mangolu di Kristus Jesus i.

II.Hatorangan :

Ay. 17. Si  Paulus manyungguli ruas ni Parlagutan i taringot tu angka  “tudosan” ni ngolu ni angka Parbarita Nadenggan i. Tudosan i nada taringot tu keberhasilan ni ngolu na di tano on, tapi taringot tu “pengorbanan” ni halahi laho mamaritahon hata ni Debata. Tiruan na di patudu ni ibana i ma si jop ni roha dibagasan perjuangan ni haporsayaan. Memang muda etongan portibi rugi jala marsak situtu do, tapi di bagasan ni i adong dipangkilalahon hagogoon sian Debata na markarejo di bagasan ngolu ni angka jolma na porsaya i na mandok “marjop ni roha laho mangalehen pengorbanan” angke dipargogoi do halahi laho mamonangkon sasude pergumulan i istilah ni si Paulus jotjot didok “tilipsis/τιλιπσισ/kesengsaraan”. “Tiru hamu ma au, denggan ma parrohahon hamu sanga ise angka na mangihutkon tiruan na hami baen i” artina dung takarejohon angka parenta ni Debata di bagasan jop ni roha,  dungi tapardiatehon ma songon dia do na terjadi dibagasan ngolunta sandiri.

Bahat do tudosan ni angka parbarita na denggan i, tarmasuk ma angka amanta guru zending na jolo, etongi  ma bahat do binoto anak dohot boru ni angka guru zending i na marhasil sannari, tapi bia de he luai tu generasi selanjutnya?, hita pe bisa do gabe guru zending di keluarga, masyarakat bope di parlagutan i, dungi tapardiatehon ma bia do ngolunta dohot angka pomparanta, dipasupasu Debata de he sanga inda ?

Ay. 18 – 19. Di nalaho mangkarejohon tugas na sian Debata, bahat do tantangan siadopan ni angka naporsaya i. Di adopi si Paulus do i, ido umbaen na didok nia “bahat do halak na mangolu songon musu maradopkon hayu parsilang ni Kristus i”. Di dia mulai takarejohon angka na denggan otomatis disi muncul do angka tantangan di nalaho mangago hita, minimal pataluhon semangatta laho mangkarejohononsa. Biasa do i ro sian dirinta sandiri bope sian angka dongan. Tapi hata ni Tuhanta mandok hasesego do ujung ni ngolu ni na ra mangihutkon si songon i. Muda monang do hita maradopkon sasudena i gabe dokine/δοκινε/tahan uji  (emas murni inda luntur hara ni waktu dohot keadaan) songon i ma hita laho patuluskon hagiot ni Debata. Anggo angka jolma na so mangoloi hata ni Debata jagitonna ma bagianna sannari sanga haduan.

Ay. 20 – 21. Taingot do di hata ni Debata dihatiha tardidi “Ale si…, dipasupasu jana dijagahon Tuhan Debata maho, di hamamasukmon tu bagasan Harajaan ni Debata, olat ni on ro di salolot ni lolotna”. Artina disi sarupa do dohot pandohan ni si Paulus “anggo hita rayat ni banua ginjang do”. Anggo dung dohot do hita anggota Harajaan ni Debata, tontu ngolunta pe ingkon sesuai dohot parngoluan ni anggota Harajaan i, anggo inda, mungkin bisa do hita di pecat Tuhan Jesus sian i. Di na paintehon haganopan ni Harajaan  i ma hita sannari angkon mangolu dohot mangkirim di baga – baga i. Tutu gale do pamatang on, tapi pargogoon ni Kristus do hita disi, angke dung dapot hatihana lehenon Nia ma di hita pamatang na imbaru na sarupa rap dohot Ia. Ima dung digoaran hita gabe halak na monang.

Hahonaanna:

1.    Gabe halak Kristen, siihutkon Kristus inda marastuan i : sandok tiur sude  di dalan sidalanan. Hakristenon inda gabe songon tabas i na bisa manjamin kemulusan ni sude ngolu, Sai ro do tu hita jotjot ragam ni hamaolon i do dipaojak Debata Parlagutan i di portibi on. Di tonga – tonga ni angka pergolakan pribadi, keluarga, masyarakat dohot bangso, ingkon tampil do hita halak Kristen mangalehen angka na denggan. Harana hita madung gabe apostel tu dirinta sandiri, keluarga dohot  hulianangta.

2.    Panghobasion ni Parbarita Nadenggan i, ima laho pasangaphon Kristus. Hara ni i usaha ni halak Kristen, ima laho mangarahon dongan anso dihajongjong halahi Kristus i, haru pe bahat adopan hamaolon, pargogoan ni Jesus do hita laho mamonanghonsa.

Sorminan :
Di sada hatiha mangkatai do si Rintop dohot donganna doli-doli na baru marsitandaan. Di sapai dongan na i ma : “Karisten do te he  amanta ?”, dialusi si Rintop : “narohangku Karisten harana sian ari Senen lopus tu ari Sabtu ganop manyogot martangiang do ia laho kehe karejo, dungi madung martaon-taon amangku asal ari minggu mardasi dohot mar jas kehe tu gareja”. Muda inanta Karisten do ?. Ninna dongan nai mangulahi, “mungkin, harana selain sibuk arisan dohot angka punguan ni angka ina madung leleng ia gabe guru sikola mingu”. Muda ibotomi biado ?. Ninna dongan nai  mangulai. “ia pe hurasa Karisten do harana jot – jot do ia kehe latihan koor dohot kegiatan na asing di gareja”. Disapai dongan na i muse, “jungada de he halahi mamio ho anso dohot tu gareja sanga mamodai ho anso martangiang ?”. Dialusi si Rintop muse : “inda boto ho, nanggo jungada dipaboa halahi na giot tu gareja halahi, mur ma giot ma mio dohot mangajari au?, sibuk do halahi di kegiatan na be, gabe inda adong hatiha di halahi laho mampardiatehon au”. Anggo songon i sarupa do hita, beta ma tabaen kesibukanta u poken manjalahi uang kantong, etak adong rasokitta laho paoto-otohon halak sanga mancopet, ninna dongan na i.
Sannari on bahat do hita na terlalu sibuk di karejonta be, gabe lupa di tanggung jawab di keluarga termasuk lumobi partondionna. Bisa muse do sibuk di pelayanan tapi lupa paulihon partondion ni dongan sabagas dohot angka dakdanakna. Hape na umporlu jana na parjolo dikeluarganta do hita na gabe apostel ni Debata.

Pdt.GP Simbolon,S.Th
Resort Labuhan Batu

Rabu, 08 September 2010

TAHUN GEREJAWI (CHURCH YEAR; KIRCHENJAHR) DAN WARNA LITURGI

TAHUN GEREJAWI
(CHURCH YEAR; KIRCHENJAHR)
DAN WARNA LITURGI


MINGGU/HARI RAYA
KETERANGAN
INTROITUS BERBAHAS LATIN
WARNA LITURGI
Advent
Ada 4 Minggu

Ungu
Malam Natal
Natal ke- 1
Natal ke- 2
24 Desember
25 Desember
26 Desember

Putih
Putih
Putih
Minggu set. Natal
Ada 1-2 Minggu
Setelah Natal

Putih
Tahun Baru
1 Januari

Putih
Epifanias
6 Januari

Hijau
Minggu set . Epifanias
Ada 2-7 Minggu
Set. Epifanias

Hijau
Kecuali Minggu
Terakhir Set.
Epifanias: Putih
Minggu Sebelum
Penderitaan
Setuagesima
70 hari sebelum
Jumat Agung

Hijau
Minggu seb. Penderitaan
Sexagesima
60 hari sebelum
Jumat Agung

Hijau
Minggu Penderitaan
Estomihi
Gunung batu
Esto mihi Deum protectorem,et
In domum refugii, ut salvum facias
(Mzm. 31:3)
Hijau
Minggu 1 Penderitaan
(Passion)
Invokavit
Ia berseru
Invocavit me, et ego exaudiam
Eum (Mzm. 91:15)
Ungu
Minggu 2 Penderitaan
Reminiscere
ingatlah
Reminiscere miserationum
Tuarum, et misericordiarum tuarum
Quae e saeculo sunt (Mzm.25:6)
Ungu
Minggu 3 Penderitaan
Okuli
Mataku
Okuli semper ad Dominum,
Quoniam ipse evellet de laqueo
Pedes meos (Mzm. 25:15)
Ungu
Minggu 4
Penderitaan
Letare
Bersukacitalah
Letare cum jerusalem, et
exsultate  in ea, omnes qui diligitis
eam (Yes. 66:10)
Ungu
Minggu 5 Penderitaan
Judika
Hakimilah
Judika me, Deus, et  discerne
Causam meam de gente non sancta
(Mzm. 43:1)
Ungu
Minggu 6 Penderitaan
Palmarum
Matius 21
Ungu
Kamis Putih


Putih
Peringatan akan Kematian Yesus
Jumat Agung

Hitam
Kebangkitan
Paskah ke-1

Putih
Senin
Paskah ke-2

Putih
Minggu 1 set. Paskah
Quasimodogeniti
Seperti yang baru lahir
Quasi modo geniti infants, rationabile sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salute ( 1 ptr.2:2 )
Putih
Minggu 2 set. Paskah
Miserikordias
Domini
Kasih setia
Tuhan
Miserikordias Domini plena ast
Terra ( Mzm. 33:5 )
Putih

Minggu 3 set. Paskah
Jubilate
Bersorak-
sorailah
Jubilate Deo, omnis terra ( Mzm.
66:1 )
Putih

Minggu 4 set. Paskah
Kantate
Nyanyikanlah
Cantata Domino canticum
Novum, quia mirabilia fecit ( Mzm.
98:1 )
Putih

Minggu 5 set. Paskah
Rogate

Putih
Kenaikan (Kamis)
Kenaikan

Putih
Minggu 6 set. Paskah
Exaudi
Dengarlah
Exaudi, Domine, vocem meam,
Qua clamavi ad te; micerere mei et
Exaudi me (Mzm. 27:7)

Putih
Turunnya Roh Kudus
Pentakosta 1

Merah
Senin
Pentakosta 2

Merah
Allah Tritunggal
Trinitatis

Putih
Minggu setelah
Trinitatis
Minggu setelah Trinitatis
1-26/27



Hijau




31 Oktober: Hari Reformasi
Merah



Ka. Biro I GKPA

Kamis, 02 September 2010

JAMITA MINGGU, 10 OKTOBER 2010

Si JAKOB dohot Si LABAN

HATORANGAN NI JAMITA




Minggu  19 Dung Trinitatis
Minggu,  10 Oktober 2010

Jamita : Pamungkaan 30:31-43
Sibasaon : 1 Timotius 4:13-16

Patujolo

Si Esau dohot si Ishak i ma dua halak na markahamaranggi, si linduat. Nasada markarejo sebagai parburu na sada nari sebagai petani. Dipasupasu si Ishak do anakna si Jakob nang pe sasintongna ingkon si Esau hian do na ingkon manjagit pasu-pasu hasiangkangan i. Dohot singkat nada sian dalan na denggan di jagit si Jakob pasu-pasu ni amangna si Ishak tu ibana, sian dalan-dalan na panipu do da sasintongna (27:36).
Muruk do si Esau tu anggina i pola disangkapi ia laho mamunu si Jakob. Untung do dibege natorasna si Ribka rencana jahat ni si Esau i gabe dibocorkon ia tu anak hasianna si Yakob jala disuru ia kehe mangaranto mandapotkon tulangna si Laban tu luat Haran.

Kehe ma si Jakob tu sabola habinsaran ni Kanaan maninggalkon keluarga demi keselamatan ni jiwana naung terancam dibaen abangna i. Dung mengembara ibana piga-piga leleng lalu ma tu inganan padang parmahaman ni si Laban. Dipatongon Tuhan do ibana pasuo tu angka parkarejo parmahan ni si Laban malah dohot boruna si Rahel. Dipatorang si Jakob ma sude ruhut-hurut ni parkoumon ni halahi jala tangkup do diate-ate ni si Rahel simpati do ia tu pariban nia i jala sude na diturihon na i. Mulak ma ia tu huta paboahon haroro ni si Jakob laho mandapothon halahi. Disambut si Laban do berena i huhut dibaen markarejo pola 7 taon lolotna jala diadatkon do boruna siangkaan si Lea gabe parsonduk bolon ni Jakob. Hape nada si Lea nadisolom ni mata dohot ate-ate ni si Jakob si Rahel do harana ia do na sun jogina. Hara ni persoalan adat do sasintongna naso patolahon sada anak boru mangalakkai angkangna jala beresiko do i tu si Jakob sehingga gabe nada songon mulus ni na di rohana i dijagit ibana sian tulangna si Laban. Nang pe songon i dijanjihon si Laban do tu sia laho mangalehen si Rahel gabe parsondukna na paduahon dohot syah persayaratan ingkon markarejo ma muse ia saleleng pitu ta on nari rap dohot si Laban. Demi cinta didalani si Jakob  do na pitu taon i. Demi cinta mengembara do si Jakob di padang parmahaman ni pahan-pahanan ni tulang na i.

Nada diparsoada si Laban hasil kerja ni si Jakob, dioku ibana do hum hara ni kesungguhan ni si Jakob do marmahani angka biri-biri dohot hambeng na i gabe songon i perkembangan ni hamoraonna. Suang songon i do dohot di pardagdanahon sopar do si Jakob pola dipasahat Debata tu ibana 12 dagdanak halaklahi 1 halak dadaboru. Denggan do parangena dohot parkarejoanna jala marsangap do tulangna i dikehadiran ni ibana di tonga-tonga ni keluargani tulang na i. Marsangap harani na denggan ulaonna huhut parohon arta na gok marhite-hite nasopar angka pahan-pahananna. Marsangap tulang na i baen burju do ibana marugamo jala sude halak Haran marnida i.

Laing marpikir do si Jakob tu ari na mangihut, jala dihirim rohana do peningkatan ni ngoluna anso ulang hum na gabe parkarejo lepas sajo ibana di huta ni simatuana i. Di hapulukkon ia do mangido pangurupion ni tulangna demi na manyarihon angka kesejahteraan ni parngoluon ni keluargana, anso adong muse pertahanan hidup manghereskon angka pahompuna nasalusin i.
Songon sada na tua-tua na manghaholongi boru, hela dohot pahompuna di oloi si Laban do pangidoan ni si Jakob i gari ada dilehen si Laban do kesempatan na lobi luasna tu si Jakob laho manontuhon parbagiananna.

Isi/Bohal ni Parjamita
Ayat 31-33: Manyarihon ngolu ni Keluarga
Sude do orang tua manyarihon ngolu ni angka anakhonna apalagi songon si Jakob angke pola do maranak sampulu dua marboru sasada ibana. Nada jumlah naotik be i mungkin mara lupa ibana mamio goar ni angka anakhon nai hara ni gokna. Di na diigilna silehen-lehen ni tulangna i disangkap rohana do ulang di etong i songon gajina saleleng markarejo ibana dohot tulang na i. Tinggi do harga diri dohot gengsi ni Yakob nang pe di sisi na asing marakal do ibana laho mambuat na disia anso umbahat etonganna.
Jolma na pistar do si Jakob angke muda parbagian berdasarkon etongan gaji berarti jolma siparkarejo do ibana sarupo tu angka jolma nadiparjual belihon ditingki i. Hara ni i diusulkon ia ma pegangan na lebih terbuka laho manontuhon panjaenna justru lebih berpeluang laho memiliki lebih bahat parbagiananna jala nalebih terhormat muse carana. Didongkon ibana anso sude biri-biri naturikhon gabe di ibana, sude hambeng na lomlom anso gabe luhutan ni bagianna. Harana hambeng na lomlom lebih kuat do pisik ni i, dungi diboto ia do manguba warna ni kulit/imbulu ni biri-biri i anso gabe turikhon tarida jala dikarejohon ia do akal-akal si songon i. Astuanna bisa do baenon ni si Jakob sude pahan-pahanan ni tulang na i gabe milik na tapi nada ra ibana menempuh hajahaton na songon i.

Ayat 34-36: Dipaasing bagian ni si Jakob
Tahap pertama dung marluhut sude biri-biri na turihon, hambeng na lomlom dipaasing tulang nia si Laban ma sude na i jala di pataru tu sada inganan na sun dao na pola pardalanan tolu ari lolotna.
Bahat do bisuk ni si Jakob, diusulkon ia anso polin angka na turihon dohot na berwarna na lomlom gabe nampuna nia sasintongna na manjago kecurigaan ni simatuania i do ia. Muda so pita warna warni ni angka pahan-pahanan nia i bisa do curigaan ni tulang nia i ia muse sebagai panipu sementara muda sude sarupo jala nada adong na asing tontu nada adong kecugigaan ni tulang nia i tu sia sebagai parakal-akal. Nian nada pola bantahon ni i muda adong pe halak na manudu ia sebagai parakal-akal angke ido boncirna baen terancam ngolu nia di tingki di jolo ni keluargana jala sikap sisongon i do mambaen ia gabe ingkon kehe marhuta sada manopot tulang na si Laban.

Ayat 37-40: Bisuk ni si Jakob
Dung di paasing angka biri-biri dohot hambeng bagian ni si Jakob tu inganan na khusus, lain si Jakob dope marmahani angka na sisa pahanpahanan ni tulang nia i. Di akali ia ma muse anso berubah warna-warni ni angka pahan-pahanan na sisa i harana  muda turihon sangan na lomlom ingkon masuk do sude i tuhorong ni pahanpahanan nia. Adong do diboto ia kiet ni na mangubah warna-warni ni pahan-pahanan i jala dipadalan ia do akal-bisuk nia i. Naso turihon hian biri-biri i bisa diakali ia marhite-hite palangka minumanna gabe turihon, naso lomlom hian warna ni hambeng i bisa dibaen ia gabe lomlom idaon. Otomatis hombar tu parjanjian angka na turihon dohot angka na lomlom angkon gabe masuk tu horong ni arto nia doi. I ma na masa dibaen si Jakob laho mangakali arta ni tulang nia i anso murbahat pahan-pahanan nia. Ia pe murmamora ma tutu.
Ayat 41-43: Marbisuk manghorkon hamoraon
Nada pola borat dihilala si Laban mangoloi pangidoan ni berenai harana dietong ia do si Jakob berena boti helana na wajar mewarisi sinadonganna. Sanga bia pe akal bisuk ni si Jakob mangarohai arta ni simatua nia i nada pola haru bahat komentar ni si Laban.

Biasana angka hambeng na bontar gale do pamatang ni i, sebalikna angka hambeng na lom-lom lebih bertenaga do i. Harana ingkon dao do si Jakob muse menempuh perjalanan maninggalkon tulang nia i sian Haran membutuhkan tenaga na cukup prima do antong agia angka pahan-pahanan pe ido gabe dipili ia ingkon hambeng na lomlom ma na gabe bagian nia. Boti muse malo do ia mambaen hambeng na bontar hian gabe turihon sanga anso gabe lomlom laho patoropkoh etongan ni artania. Bahat ma tutu pengalaman ni si Jakob na bisa parohon hamoraonna dohot na manguntungkon dirina sian habanan ni pahan-pahanan ni tulang nia i.

Sian cara berpikir na asing bisa do dohonon nada parcuma halojaon nisi Jakob na cukup serius marmahani pahanpahanan ni tulang nia i saleleng 14 taon. Bahat dapot ia ilmu taringot tu perawatan ni pahan-pahanan na manguntungkon tulangna dohot na parohon pasu-pausu hamoraon tu dirina sandiri.

Pangarimpunan ni turpuk
Sada tiruan do tutu semangat dohot keseriusan kerja ni si Jakob on jala gabe jamita do i tu angka dongan na markarejo di sude inganan parkarejoan anso dilehen rohana laho menguasai lapangan parkarejoanna. Muda tung pe nada sagiro dapotan hasil namaksimal sian parkarejoan i ulang pola manigor mandele angke bahat do muse cara pakeon ni Debata laho mangalehen pasu-pasu di nara marsitutu mangkarejohon parkarejoanna.
Jolma napistar jala na bisuk do si Jakob, malo mangakali amangna, abangna dohot tulangna. Matung lengkap sisi ni kehormatan di batis-batis ni paradaton ha Jahudion sanga pe muda di Habatahon na di akal-akali ni si Jakob i. Tapi sasintongna masuk tu horong ni habisuhon do ulaonnai angke nada adong disi upaya na mematikan, hosom sanga pe gutgut.
Marhite pengalaman ni si Jakob on tangkas do binoto ia hamoraon i nadikojar doi dohot keseriusan holan i ulang gabe manyegoi tu angka ruhut-ruhut ni uhum na berlaku harana nyawa do taruhan ni i.
Hapistaran dohot habisuhon ni jolma dipake Debata do i na gabe dalan habaoran ni pasupasuNa huhut laho patangkaskon hasintongan ni janjiNa tu angka jolma na marsigantung tu hakuasoonNa. Hara ni i nada tardodo bagas ni pamikirion ni Debata  laho patuduhon hamoraonNa tu angka jolma na bisuk, na toruk rohana, na serius markarejo di inganan parkarejoanna.
Sandok berusaha ma hita manjalahi na dihita mardongan bisuk na sian Tuhanta i anso marhite-hite habisuhon i lam marsangap goar ni Debata di bagasan parkarejoanta. Debata do mual ni habisuhon, Debata do mual ni hamoraon, Debata do mual di hasobaron na manghorkon keseriusan mangkarejohon karejo na dihaporsayahon tu hita ganup. Amin.

Pematangsiantar, 2 Maret 2010
Pdt. Adolv Bastian Marpaung, M.Min, MTh
Pdt.GKPA Resort P.Siantar

JAMITA MINGGU, 3 OKTOBER 2010

BIA DO CARA NI GAREJA  MANGATASI KDRT DITONGA-TONGA NI KELUARGA?

HATORANGAN NI JAMITA




Minggu 18 DungTrinitatis
Minggu, 03  Oktober 2010

Jamita : Epesus  5 : 22 – 33
Sibasaon : Maleaki 2 : 13-16

1.Patujolona.
Muda taparrohahon di jaman saonnari ma mur bahat sajo angka na masa na so hapikiran di tonga-tonga ni bangsonta. Adong do barita na tabege  suami tega mambunu dadaboruna hum haran ni hepeng. Adong do muse barita sada ina tega menyiksa anak kandungnya sandiri, adong muse isteri tega membunuh suamina sandiri dengan beberapa tusukan di perut. Adong muse do na tega membunuh dakdanak harani seksualitas jana bahkan menggantungkan mayat ni dakdanak i di pagar ni bagasna, dohot lan angka na asing na tarbege dope sian siaran televisi. Terkadang songon na bingung do hita mida na masa i, jana tubu do sapa-sapa, biasi luai bisa tarjadi kekerasan na songon i  di tonga-tonga ni keluarga dohot ditonga-tonga ni masyarakat ?.
Dumg murbahat angka hajaton, kekerasan na masa di tonga-tonga ni masyarakat, marusaho do Pamarenta laho mambaen pendampingan dohot pelayanan tu angka korban kekerasan i baik di tonga ni keluarga, bope ditonga ni masyarakat.

Undang-undang N0. 23 bab VIII pasal 44 tahun 2004, i ma songon usaho ni Pamarenta laho mangatasi kekerasan na tarjadi di dibangsonta. Ulang dongan main-main be hita. Ulang adong be suami na hipas tanganna mandorap dadaboruna, ulang adong be sian hita na mangusir dakdanakta gabe manco-anco, ulang adong sian hita namanjalahi boncir anso marsirang dohot lan angka na asing. Harana sudena i tergolong do i tu aha nanigoaran Kekerasan di dalam keluarga ( kdrt), ganjaran hukuman tusi songon i hombar tu Undang-undang  N0 23 tahun 2004, i ma hukuman penjara 5 s/d 20 tahun. Di hombari do pe dohot upaua ni Badan Perlindungan Anak dohot KOMNAS HAM, manat ma hita sudena, anso ulang adong sian hita na digilas ni undang-undang i.
Aha ma na bisa patupaon ni Gareja muda masa si songon i ? But dehe Ruhut Pamincangion ( Huku Gereja) laho mangatasi kdrt di tonga-tonga ni warga Gereja ? On manjadi PR di ganup Parlagutan na ambil bagian laho padalankon Ruhut Pamincangion/Parmahanion ni Gareja.
Aha ma luai solusi na dumenggan sipasahaton ni Gareja laho mengurangi bahkan menghilangkan kdrt i sian tonga-tonga ni warga Gereja ?
Taida ma jolo metode ni si Paulus laho pasingotkon angka keluarga di Parlagutan Epesus, anso ulang tarjadi parbadaan, pangiburuon dohot na pasirang-sirangon dohot lan angka na asing.

2.Hatorangan

A.Menghayati makna ni Parsaripeon manurut Bibel
Manurut pandapot ni si Paulus na mar haroroan sian hata ni Debata na di Kejadian 2 : 18-24   Tuhan do na manotopkon parrumatanggaon ni jolma, nada halaklahi, nada dadaboru, nada natoras ni halaklahi sanga pe natoras ni dadaboru sanga pe situan natorop. Tuhan do na manompa dadaboru jana di lehen tu halaklahi anso adong donganna, dipasada Tuhan halahi gabe sada pamatang, dungi dipasu-pasu  halahi anso tubuan laklak dohot tubuan singkoru, tubuan anak dohot tubuan boru.
Parrumahtanggaon  ma Lembaga na parjolo dohot na tertua di portibion lupus tu saonnari dohot tu ari na ro. Nada adong dope Gareja/Parlagutan ni halak Kristen di portibion , tapi anggo Persekutuan suami-isteri/keluarga madung adong. Nada adong dope Catatan sipil, sanga pe Undang-undang perkawinan, anggo persekutuan suami-isteri madung adong. Harani i ma umbaen na angkon dijungjung tinggi hakekat ni Parsaripeon i di tonga-tonga ni halak na porsaya. Dibaen Pernikahan i ma ikatan lahir-batin jana na badia diadopan ni Tuhan. Jadi tangkas ma taboto ia pernikahan nada  hum sekedar pranata sosial, hasil percintaaan dohot hukum perdata, nada hara ni na di jodohkan ni natoras na umbaen na tulus parrumahtanggaon i, tapi  harani inisiatif di Tuhan do laho patuluskon i. Harani i do umbaen na disosohon tu sude halak Kristen anso menjunjung tinggi ngolu parrumahtanggaon, manghormatisa lopus marsirang harani hamatean ( Ibrani 13:4).  Tuhan Jesus sandiri pe tangkas do  dihormati Ibanao Pernikahan i jana di nyatahon Jesus do kuasoNa dohot HamuliaonNa di pesta pernikahan i anso ulang hara ni hahurangan tarjadi parbadaan,parsalisian dohot parsirangan dohot kekerasan di rumah-tangga i..

B.Memaknai tanggung-jawab ni Halaklahi ( Suami)


Hombar tu turpuk sadarion didok, sude halaklahi ( suami) angkon botul-botul martanggung-jwab tu ngolu ni rumah-tanggana. Jana angkon berani berkorban, banting tulang, tiris hodok, muda porlu tiris mudar demi kebahagiaan ni keluarga, ake halaklahi do uluan ni rumah tangga i. Di gambarkon do Halaklahi i ( suami ) songon Kristus Ulu ni Parlagutan i, namangkaholongi, na manogu, na mangalehen hadameon, na mangabarahon bahkan pola mate tarsilang Ibana laho mangkhopkop Parlagutan i anso marpangkirimon dohot marhangoluan sude na porsaya i. Ingkon i do sitiruon sude suami laho manghopkop keluargana. Tuhanta Jesus rade maninggalkon Hasangapanna, jana na dangol Ibana anso malua hita na di pardangolan on. Muda dung mur tanastui tugas-tanggung-jawabta sebagai Uluan ni keluarga, nada adong be alasan marsidalian laho mandalankon tugasna sebagai Ama di tonga ni keluarga. Angkon marroha Ama ma hita maradopkon sude isi ni bagasta, ulang hum sarat na ama-ama sajo ( Maaf). Contoh na jotjot tarida di hita angka ama na marroha ama-ama, puluk do hita mangambe tu saba sanga pe tu kobun sambil mangalsik Gudang garam, hape inantai marompa dakdanak, manghadang hadangan, manjujung bohal laho kehe songon i laho mulak. Tarmasuk do on kdrt ditonga-tonga ni parrumah-tanggaon.
Dungi muda amanta i do na markarejo ( Pegawai, mancari) bahat do na hurang adil  maradophon keluarga salaho tu parbalanjoon, dungi muda mangelehen songon na manyerbeng  dohot gogo mandok hagiotna, gabe marsik jana marnyiang ma inanta, ujungna nada sasuai tompana dohot umurna, jamot ma hita dongan, anggo so ditompa Debata dadaboru nada tarbaen hita mangolu secara lengkap, muda so lengkap berarti nada tarbaen hita mangalului ngolu.

C.Fungsi dohot tanggung-jawab ni dadaboru ( Isteri ) secara Alkitabiah.
Posisi ni dadaboru (isteri) nada hum manak, masak, beranak. Di kej.. 2 : 18-24 di goari do dadaboru   ezer arti na penolong na sepadan dohot halaklahi.
Penolong berarti, pengelola, pengatur rumah-tangga, pargalangan na so marrongit dohot parparguluan na so malinta muda di didok di umpasa Angkola, huhu  na setia dohot na taat tu Tuhan songon i maradopkon sinondukna. Muda tarkarejohon dadaboru do tanggung-jawab on, gabe badia ma ibana di adopan ni Debata jana song anggur na huskus ma ibana di adopan ni sinondukna.
Muda tabasa sian Poda 19 : 14, Bagas dohot sinadongan na bolas do dapot i sian  warisan, tapi dadaboru na marroha, hum sian Tuhan do dapotna. Na marastuan do ayat on, muda dadaboru na parroha na marTuhan do ganop dadaboru di bagasna be, gabe pasu-pasuon ni Tuhan ma sipanganon, siinumon, arta na adong, hatorkisan ni keluarga dohot muse ditambai umur na ginjang tu keluarga ( Kel. 23 : 24-25) Na mangihut, anso dao kekerasan, pangiburuon, siparayahon ni sude dadaboru ma fungsina songon isteri songon natarsurat di Mzm 128 : 1-6, angkon songon nggur na pajop roha ma, na mangalehen ketenangan, ketenteraman dohot kenyamanan, anso manjadi daya tarik I tu suami bo pe tu angka dakdanak, hapogan giot mulak tu bagas sian karejo nang sian sikolana.
Ihut tusi muse didok do di 1 Petrus 3 : 1-7, ia parhiasan ni dadaboru, angkon perhiasan batiniah do na marasal sian Tondi ni Debata, i ma lambok ni roha dohot hadameon, jana on na paling berharga di adopan ni Debata.
Muda masa do hamaolon di tonga ni keluarga antara suami- dohot isteri,  harani na sai giot mamake perhiasan natarida, isara na maek up, sere, intan, baju na jeges dohot sipatu tinggil dna. Muda disosak hagiot ni pamatang do dadaboru, gabe sego ma diparetongan, sego ma pandasoran jana marjampat-jeut ma tu pambibiran. Porlu tasadari fungsi dan tanggung-jawab ni dadaboru ( isteri) secara Alkitabiah anso dao sian kdrt, i ma ezer : panolong dohot pelengkap na sepadan,  epistrops, oikonomos, steward : Orang yang mengatur rumah-tangga agar hidup sejahtera ( bnd. Kej. 2 : 23-24 ;  Mat 20 : 8 ; Gal 4 : 2 ; 1 Kor 4 : 1 ; 1 Ptr 4 : 10.
Muda tung adong keluarga, hara ni situasi dohot pendidikan, gabe dumenggan parkarejoan ni si isteri nada pola sala i secara Alkitab, haran rap disuru do Si Adam dohot si Hawa mengolah dohot memelihara ciptaan ni Tuhan., Tapi anggo posisi totop ma mangihutkon hubungan na di gambarkon ni Hata ni Tuhanta, ulang gabe tarjadi sitiur kiri sanga par DKI. Porlu do gomos dimomos, bahaso Tuhan  do na padomuhon suami-isteri gabe sada persekutuan, jana Tuhan do namanjago dohot na mamasu-masu halahi dingolu siganop ari. Muda tangkas do disadari hal na songon i, tauken na dao ma angka hagaoron, parbadaan dohot angka hagunturon, kekerasan, parsirangan sian tonga-tonga ni keluarga ni halak na porsaya.

3.Sipahusor-husoron

1.                   Kembalikanlah fungsi dan makna Tugas dan tanggung-jawab Suami songon na ditotopkon di Bibel mengorbankan diri demi kesejahteraan keluarga, songon Kristus na berkorban hinga mati tersalib demi kesejahteraan umatNya. Ingot dongan pandok ni natoras-natobang ni halak hitaaan : “ angkon tiris do hodok manjalahi jampalan na lomak anso ma duma ngolu ni keluarga tu ari na giot ro. Didok dKolose 3 : 21 tu hita angka ama : “ Hamu angka ama ulang hanciti hamu roha ni angka dakdanakmunu, anso ulang gabe mandele halahi. Jotjot do mandele dohot mandao dakdanak sian hita, hara hancit roha ni halahi nada tarjuljulhon hita halahi songon donganna na dua-tolu, hara na hurang marsitutu hita sian mulan markarejo.

2.                   Dadaboru do jolma na gumogo di hajolmaon, jana naso junga sidung karejona di bagas, tapi ditopot Tuhan do sude dadaboru na aktif markarejo (bnd Marta-Marya) jana muda jumpa hmaolon nada tarlambat Jesus mangurupisa. Antong ingot hamu ma ale Boru hasian ni Jesus, diutus do hamu na gabe ezer, epistrops, oikonomos, steward di tonga-tonga ni keluarga, dalankon hamu mai dohot karejohon hamu, songon na mangkarejohon di Tuhan. Muda songon i, nada adong be na tarbege ama-ama mandorap ina-ina, sanga ina-ina mangilolong.

Angka dakdanak ni suami na tiris hodok na markarejo dohot si isteri na berperan sebagai ezer, epistrops, oikonomos dohot steward, angka dakdanape gabe songon miyak zetun ma huskusna tu joloan on, jana na gabe hatuaon dohot mahkota ma halahi di ari hatotobangta, amen.


Pdt.Yuntro. P.Siregar,S.Th

Praeses GKPA Distrik III SumTim