h)mandok hata : bagian ina muloi sian :suhut bolon, kahanggi,anak boru/pisang raut, dungi di uduti bagian ama songon parjojor ni bagian ina.di bobo di pudun harajaon-raja pamusuk ni bona bulu.
i)manjagit ma boru dohot bayo marhite na di pagugutkon sira dohot na di tuktuk kon pira manuk i
j)mangan bersama ma bagian ina.
k)mangan bersama ma bagian ama
l)di paujung ma karejoi rap dohot bona bulu dohot na di hontang.
II.MANGUPA ANAK DOHOT PARUMAEN DOHOT LAHANAN HORBO :
1.Martahi ulu nitot marunungunung ni bodat-martuktuk nisi bahue-martahi godang.
b)Anak boru manyudurhon burangir partahian tu na hadir.
c)marlindung ma : bagian ama sian hasudutuon,kahanggi,anak boru/pisang raut pasahat kon na di pulung manghiut kon tahi gondang na salpu.
d)Manyambut manjulangi ma hatobangon-harajaon bona bulu.
e)Di bobok di pudun raja pamusuk lalu manyantan na.
f)Gondang saraban ni hertek/di palu payung rarangan,-podang tombak ni kombagkon/di pagohon – mandera siararabe pe dipajongjong matu inganan nadung di tontuhon : merah putih, gambar gajah,barang pusako di jolo ni bagas gondang-lipan-lipan ni jolo bagas ni kahanggi-halibutongan,parhalaan ni jolo ni datu-gambar hudon tu inganan na pardahanan/gambar huali tu inganan na di panggulean- gambar podang dohot tombak tuhor bagan jae dohot julo gambarna mamangir tu tapian raya bangunan.
g)Marsilayangon ma bagian ama muloi hasuhuton-kahanggi/hombar suhut-anak boru/ pisang raut- hatobangon,harajaon bona bulu dohot raja pamusuk. dungi di uduti bagian ina songon parjojor ni nagian ama.
h)Mangan arian, di pataridahon ma ulu ni hambeng lahanan ni napanaek gondang.
i)Dungi sidung mangan arian, di lanjut kon ma muse namarsilayangon.
j)Muda adong na maksud ni anak boru marosongosong, di andos potangi muse ma di patupa .
k)Muda adong harajaon na di ontang marroan di potang ni arii lain di patortorma I muse, lalu pataonkon.
l)Mangan borngin.
m)Maralok-alok, partondingan :
1.Bayo paralok-alok-bayo panuturi.
2.Mangangkat,mamanyakkon,manyurduhon burangir na hombang.
3.Mangandung, mangholos,pasahat kon aha natarniet muloi sian: hasuhuton namarhamaranggi-hombar suhut-anak boru/pisang raut dohot di tutui hatobangon-harajaon bona bulu.
4.Manyambut manjulangi ma : harajaon bona bulu-torbing balok na mangaluati-haruaya mardomu bulung-pangundian lalu manyungsanng tu ompu ni kotuk-di bobok di pudun panusunan bulung.
5.Marsilayangon ma bagian ama muloi hasuhuton na Marhamaranggi-hombarn suhut-anakboru/pisang raut-hatobangon,harajaon bona bulu-tording balok-namangaluati-haruaya mardumo bulung-pangundian/panusunan bulung.dungi di uduti bagian ina songon parjojor ni bagian ama.
6.Marsilayangon ma namamora pule (bayo pangoli nanioloi).
7.Marsilayangon naposonauli bulung
n)Dung torang sidu ma dangari :
1.Manyingko-nyingki lalu manalpokkon na hasayana di rompaya.
2.Manyingko-nyingki, partondingna :
a.Paralatan ni singko-singko tarpayak di jolo ni panyusunan bulung.
b.Panyusunan bulung mananggo paralatan ni singko-singko.
c.Orang kaya mambacahon daftar goar-goar na di pataon.
d.Panusunan bulung parsapahon tu harajaon, betak adong dope sian goar-goar I na margora manise.
e.Panusunan bulung manyuru na giot goaran I juguk di lage nadung di tonduhon, di bukasa kupiana lalu dig oar. sitiop sidung goar, di olopkon dohot gondang olop-olop.
f.Hatiha muloi manyingko-nyingkoi, hporbo I pe di sambol ma, dung di surduhon ma burangir tu raja na hadir i.dung marsijagitan, di pasahatma tu na pande juhut dohot harajaon bona bulu na umbotona tu siguleon torda toktok ripe-natu sopo-tuanak boru/pisang raut-kahanggi dohot bona bulu.
g.Peralatan singko-singkoi di payakkon ma di tonga-tonga lalu marsilayangon ma halahi mangulana pitu huliang.
h.Painte so dapot hatiha patuaekkon, namarroan I di patortorma.
i.Muda dung dapot hatiha sude na giot dohot tu aek, di pabuat halahi ma dohot barisan :
3.Sitiop podang-sitiop tombak-sijujung pangir-sitondi manguluhon dohot inana matobang marbaju godang marjagar-jagar di sanggul bayo pangoi, boru na di olio di payungan-ian na marompa bagian suhut jagar-jagar ni sanggul- ina na marompa bagian anak boru jagarjagar di tangan si amun-ina na marompa bagian pisang raut jagarjagar di tangan si ambirang pargondang.
4.Dung lalu tu tapian raya bangunan, pangir di payakkon tu meja.
5.Panusun bulung marlidung,lalu di pangir ma halahi.
6.Mulak ma halahi tu bagas godang dohot barisan nangkinan i.
7.Marayak lalu tu bagas godang di ola-ola ma halahi dohot tortor ni anak boru bagian ama.
8.Dung di pin tu ni bagas I di padaihon ma tu halahi : sira, pege, gulo natiop ni anak boru bagian ina, lalu di jagitnamboru,amangboru na.
9.Dung lalu tu bagas i laing manortor dope halahi pitu huliangn, barupe di pajuguk.
10.Dung i di angkatan ma na hasaya tu na mangan santan.
11.Di surduhon ma burangir sahat-sahat, dungi marlidung ma :
a.Suhut bolon na marhamaranggi-hombar suhut-anak boru/pisang raut sian bagian ina.
b.Marlidung muse ma bagian ama songon parjojorni ina i.
c.Marlidungma harajaon ni bona bulu-haruaya mardomu bulung-pangondian/panusunan bulung lalu mambobok mamudinna.
d.Mangan santan.
12.M a n g u p a :
a.Di angkatan ma parbasuan,panginuman,indahan ,gule panghombari.
b.Di angkat ma pangupa.
c.Disurduhon ma burangir sahat-sahat.
d.Diungkap ma pangupa.
e.Marlidung ma bagian ina muloi sian : suhut bolon na marhamaranggi-hombar suhut-anakboru/pisang raut dung I di uduti bagian ama songon parjojor ni ina i.
f.Marlidung ma harajaon bona bulung-haruaya mardomu bulung-pangondian/panusunan bulung lalu mambobok ma mundun na.
g.Di pangungutkon ma sira dohot di tuktukkon ma pira manuk I tu bayo pangolin dohot boru na di olio.
h.Mangan bersama.
i.Dung I sidung mangan arian, sipaujung ma harejo I dohot harajaon na diontang.
13.Paujung harejo/marbagi labo :
1.Tubagian anak boru/pisang raut.
2.Tu kahanggi.
3.Manungkusma tu mora paboahon naung sidung harejo i.
h.Mandok hata : bagian ina mulai sian suhut bolon, kahanggi, anak boru/ pisangraut, mora. dung di uduti bagian ama songon parbaris ni bagian ina. di bobok di pudun harajaon raja pamasuk ni bona bulu.
i.Manjagit ma inang, amang ni dakdanak Imarhite na di pagugutkon sira dohot tabuk-tukkon pira manuk na dihobolan.
j.Mangan bersama ma bagian ina.
k.Mangan ma bagian ama.
l.Dipaujung ma harejoi rapa dohot bona bulu songon I dohot na diontang .
II.Jambatan/ lahananna horbo :
Sipatupaon :
1.Martahi ulu ni tot-marunungunung ni bodat martuktuk ni si bahue martahi godang.
2.Paboahon partahian parpokatan I tu bagian ina, na poso bulung parhutaon.
3.Marontang harajaon torbing balok namangaluati haruaya mardomu bulung dohot burangir pudun-pudun, marontang ina na di hombar balok dohot salapa panyurduan.
4.Pasingkophon nahasaya tu sipanganon, tu si guleon.
5.Panaek gondang : dalihan na tolu dohot hatobangon haraon bona bulu na di pimpin ni raja pamasuk dohot partording :
b.Anak manyurduhon burangir partahian tu na hadir.
c.Marlindung bagian ama siam hasuhuton, kahanggi, anak boru, pisang raut dohot mora pasahatkon na di pulung mangihutkon tahi gondang na salpu.
d.Manyambut manjaluangi ma hatobangon harajaon bona bulu.
e.Dibobok di pudun raja pamusuk lalu manyantanna.
f.Godang saraban ni hertek/ di palu-payung rarangan, podang, tombak di kombangkon dohot ni pangohon manderes sisrarabe pe di pajongjong.
g.Marsilayangon ma : bagian ama suhut bolon, kahanggi-anak boru pisang raut- hatobangon harajaon, raja pamusuk dungi di uduti bagian ina songo partonding ni bagian ama.
h.Muda dung adong marroan harajaon nadiontang, laing di patortorma i.
i.Mangan arian, dihatia mangan hatobangon –harajaon dipatidahon ma ulu ni hambeng I na gabe lahan ni panaek gondang.
j.Dung sidung mangan arian di uduti ma muse na marsilayangon.
k.Muda kuda adong maksud ni anak boru giot marosongosong di patupa ma di andos potang I, songon I dohot manjagit haroro ni mora.
3.Mangundang mangholoskon dohot pasahatkon aha natarniet muloi sian : hasuhuton namarhamaranggi hombar suhut-anakboru-paisang raut-mora dohot di tuti hatobangon-harajaon bonabulu.
4.Manyambut manjulangi : harajaon bonabulu torbing balok-namngaluati-haruaya mardomu bulung- pangondioan lalu manyunsang tu ompu ni kotuk-nibobok dipudung panusunan bulung.
5.Marsilayangon ma bagian ama : suhut bolon na marhamaranggi hombar suhut-anakboru-pisangraut-mora-harajaon bonabulu-torbing balok- na mangaluati haruaya hardomu bulung-pangon dian,panusunan bulun. dung di uduti bagian ina nasongon partondian ni bagian ama.
6.Marsilayangon ma bagian naposo bulung
n.Dung torang sidumondang ngari :
1.Manyingkoi-nyingkoi lalu manalpokkon nahasayaan : ditompayan.
2.Manyingko-nyingkoi,partondingan.
a.Peralatan ni singko-singko tarpayak di jolo ni panyusunan bulung.
b.Panusunan bulunng manonggo paralatan di singko-singko.
c.Orang kaya mambacahon daftar goar-goar na di patoan.
d.Panusunan bulung marsapa tu harajaon, betak adong dope sian goar-goar I na manggora manise.
e.Panusunan manyuru nagiot goaran juguk nim lage na di hambi namarsilang. dung I dibukkiasa kupiana lalu digoar. satiop sidung dig oar, ni olopkon dohot gondang olop-olop. sonngon I ma lalu habis sude na dig oar na di daftar i.
f.Hatiha muloi manyingko-nyingkoi, horbo I pe di sambol ma, dung I di surduhon ma dohot burangir panyurduon. dung marsijagitan, pasahatma tu napanen juhut dohot harajaon bonabulu na huboto natusi siguleon, tu torda, tok-tok ripe na tu sopo bagian ni mora anak boru/pisang raut,kahanggi.
g.Paralatan ni singko-singkoidi pa akkon ma di tonga-tonga lalu marsilayangon ma halahi sude pituhuliang.
h.Painte so dapot hatiha, anngka na marroan di patortor ma.
i.Dung dapot hatihana giot patuaekkon ma, di pabuat ma halahi dohot barisan :
1.Sitiop podang-sitiop tombak-sijunjung panngir-sitondi mangulahon dohot ina na matobang-siupaonna na dipayungi-ina na marompa bagian suhut-ina na marompa bagian anak boru-ina na marompa bagian pisang raut-pargondang.
2.Dung lalu tu tapian raya bangunan, pangir di payakkon tu meja.
3.Panusunan bulung parllindung, lalu di pangir ma halahi.
4.Mulak ma halahi tu bagas godang dohot barisan nangkinan i.
5.Marayap lalu tu bagas godang I di alo-alo ma halahi dohot tortor ni anak boru bagian ama.
6.Dung dipintu ni bagas I di padaihon ma tu halahi : sira, pege,gula na di tiop ni anak boru.
7.Dung lala tu bagas godang I naeng manortor dope halahi pitu guliang boru pe di pajuguk.
8.Dung I di angkatan ma na hasaya tu na mangan santan.
9.Disurduhon ma burangir sahat-sahat. dung I marlidung ma:
a.Suhut bolonna marhamaranggi- namarsuhut-anakboru-pisangraut-mora sian bagian ina.
b.Marlidung muse ma bagian ama songon partording ni bagian ina.
c.Marlidung muse ma harajaon bona bulu-haruaya mardomu bulung-pangondian/panusunan bulung, lalu mambobokna
e.Marlidung ma bagian ina mulai sian : suhut bolon na marhamaranggi-hombar suhut-anakboru/pisang raut,-mora,dung I di uduti bagian ama songon partondi di bagian ian.
f.Marlidung ma harajaon bona bulu –haruaya mardomu bulung-pangondian/panusunan bulung lalu mambobokna.
g.Dipagugatkon ma sira dohot di tuktukkon ma pira manuk.
h.Mangan bersama.
i.Dung sidung mangan arian di paujung ma dohot harajaon.
11.Paujung harejo /marbagi labo :
1.Tu mora : soit rincan mardomu mata sada,pinggol sada, ate-ate, pusu,limpa dohot bultenna.
2.Tuanak boru,pisang raut : udut rungkung mardongan mata sada,pinggol sada, ate-ate, pusu, limpa, dohot soit abara bagian ni pisang raut.
Tidak terasa, tahun 2010 akan segera berlalu dari kehidupan kita. Tinggal dua bulan lagi kita akan memasuki sebuah tahun baru 2011. Selama tahun 2010 banyak hal yang sudah dikerjakan Gereja kita masing-masing baik dalam kegiatan rutin, kategorial, maupun kegiatan oiukemenis lainnya. GKPA tatap tampil dalam menyuarakan kesaksian Kristus, melayani Kristus dan bersekutu dengan Kristus.
Dalam perjalanan pelayanan gereja ini kita juga bersinggungan dengan masyarakat, pemerintah dan instansi-instansi pemerintah maupun swasta. GKPA memberi pelayanan kepada mereka melalui warga jemaat yang bekerja dan melayani di lembaga maupun instansi itu.
Setahun sudah kita kembali “Patanakhon Hata ni Debata luat Angkola”. Jika kita merenung, seberapa jauh dan seberapa dalamkah kita di berbagai lini pelayanan GKPA mewujudkan visi GKPA ini? Apakah juga kita telah bergiat dalam pekerjaan Tuhan dalam mewujudnyatakan visi GKPA yang mulia itu?
Sioban Barita GKPA telah menerbitkan 6 edisi pada tahun 2010. Dari enam edisi ini tidak banyak kami rekam kegiatan di berbagai lini pelayanan GKPA. Mengapa? Mungkin ada beberapa alas an: pertama, Mungkin GKPA di berbagai tingkatan tidak begitu bergiat dalam “patanakhon Hata ni Debata” dalam berbagai programnya sehingga tidak ada berita yang diberitakan kepada Majallah Sioban Barita GKPA selama tahun 2010 ini. Kedua, mungkin banyak program yang sudah dilaksanakan GKPA di berbagai tingkatan, namun tidak sempat mengirimkan berita itu kepada Sioban Barita GKPA.
Berita yang ada baik artikel dan kegiatan di berbagai gereja GKPA pada umumnya itu masih “jemput bola” dari Dewan Redaksi Sioban Barita GKPA. Melihat kenyataan ini Majallah GKPA ini belum menjadi sebuah media komunikasi di antara warga jemaat GKPA.
Karena itu, dalam edisi enam ini akan dicoba diulas sebuah tawaran sosialisasi dan pengembangan Majalah Sioban Barita GKPA ke mada depan.
Mengakiri tahun 2010 ini, tentu sudah banyak kegiatan yang sudah dipersiapkan. Kegiatan yang paling utama adalah perayaan dan pesta-pesta Natal di berbagai lapisan: mulai dari natal di Gereja hingga Parsahutaon. Dalam edisi ini akan dicoba juga membahas bagaimana pelaksanaan perayaan natal itu dengan sesederhana mungkin agar tidak terkesan dengan pesta yang mewah.
Selain pesta rutin, gereja-gereja juga sudah harus disibukkan dengan berbagai laporan: baik laporan pelayanan, laporan keungan, laporan statistic jemaat, laporan kegiatan seksi dan lain sebagainya.
Mengakhiri tahun 2010 juga pasti aka nada yang telah berencana untuk pulang ke rumah orang tua, atau pulang ke kampung halaman untuk merayakan natal bersama keluarga dan handai tolan.
Yang paling seru adalah pada akhir tahun 2010 ini pasti orang kembali kepada musim “bersedekah”. Maksudnya apa? Ya, pada masa-masa Desember atau Natalan orang Kristen kembali melakukan perbuatan baiknya dengan memberikan “sesuatu” kepada fakir-miskin, janda-duda, yatim-piatu, panti Asuhan, lembaga pemasyarakatan, anak jalanan, dan juga tidak kalah pentingnya bagi para hamba-hamba Tuhan. Seolah-olah dengan tibanya akhir tahun ini, semua orang tergoda memberikan yang ada padanya bagi orang lain. Ini juga menjadi refleksi akhir tahun. Apakah orang Kristen hanya menjadi orang yang baik dan mau memberi ketika masa akhir tahun dan tidak pada setiap kehidupannya? Seharusnya orang Kristen itu berbuah yang tetap. Artinya berbuat baik dan memberi sesuatu itu harus menerus dan menetap bukan musiman.
Mengakiri tahun 2010 ini, kita juga telah menanti tugas-tugas baru di tahun 2011. GKPA akan melaksanakan dua pesta akbar, yaitu: (a) Perayaan 150th Kekristenan di Luat Angkola yang akan dilaksanakan secara nasioanl pada 8-10 Juli 2011 di Parausorat. Namun kegiatan ini akan dilaksanakan mulai dari tingkat Parlagutan hingga Pusat. (b) Sinode Am Periode GKPA XVII yang direncakan pada 13-17 Juli 2011 di Kantor Pusat GKPA. Sinode ini akan memilih Pucuk Pimpinan, Praeses, dan Majelis Pusat GKPA Periode 2011-2016.
Dengan demikian, ketika kita mengakhiri sebuah tahun, maka di depan mata kita tugas baru akan menanti dan menunggu kita. Artinya, tahun bisa saja berubah-ubah, namun tugas pelayanan akan terus dikerjakan demi kemajuan dan pengembangan gereja. Yang jelas dan penting, akhirilah tugas pada 2010 ini dengan sebaik-baiknya dengan penuh dedikasi dan tanggungjawab yang tinggi.
Selamat mengkahiri tahun 2010 dan selamat menantikan tahun 2011!