Nabi Jefanya i ma sada keturunan ni raja Hizkia, na markarejo di tingki masa kerja ni raja Yosia markuaso di Yehuda (1:1) andorang so terjadi dope reformasi Yosia thn 622 seb. M.
Cara berpikir ni nabi Jefanya hampir sarupa do tu nabi Amos. Dilumbahon ia do taringot tu haroro ni Ari Ni Tuhan na manghorhon parngoluon di bagasan hagolapan ni bangso Yehuda. Nang pe songon i koras ni nubuatan ni nabi Jefanya laing tong do dilumbahon ia muse taringot tu haluaan ni bangso Israelmuda terbuka roha dohot pikiran ni halahi tu haubaan ni parange, marhite na padonok dirina tu Debata. Astuanna bahaso adong dope tingki parasian di angka jolma pardosa laho mangubah haporsayaanna naso tangkas di jolo ni Debata.
Cemburu do Debata marnida bangso Israel na kehe manyomba debata gana-ganaan (1:4), singkat ni na manyomba gana-ganaan i dok si Jefanya bahaso paiason ni Debata noma bangsoi jala ingkon mulak noma halahi marsomba hum tu Debata ni Israel (3:9). Sisa ni bangso na dipaiasNa i paluaon ni Debata ma sian ragam ni angka parhancitan dohot pandugaan (3:11-13).
Koras do barita nubuatan na di pasahat ni nabi Zafanya tu halak Yahuda, nabi na tergolong aktif, berperan besar laho paubahan sikap, mental ni bangso Israel. Nada ra ia songon nabi na asing naterikat tu sistem sanga pe lembaga pemerintahan, lembaga kerajaan na sedang berkuasa. Harana muda terikat do ia tu sistem si songon i nada bebas be ia mangkarejohon otoritas ni hanabion nia khususna laho manghatahon barita hasintongan di tonga-tonga ni negara.
Otik do nabi nasa rombang dohot ia sebalikna bahatan do angka nabi na paihotkon hanabianna tu sistem na berlaku di tonga-tonga ni pemerintahan, kerajaan, penguasa di tingki i sehingga jotjot do pengalaman ni nabi na gabe madabu tu na tarpangan tanggo-tanggo sehingga nada mambaritahon barita hasintongan na sian Debata be dikarejohon halahi. Tapi gabe manjamitahon barita hum si jop ni roha ni penguasa noma dikarejohon halahi. Berangsur-angsur gabe humurang noma hatajoman ni pandangan, tingkat kritisni halahi laho marnida angka perubahan naso marpihak tu rakyat na menek. Nada gabe na kritis be halahi marnida perubahan na dikondisihon ni penguasa na manguntungkon dirina dohot dongan kolusina di bidang ekonomi, politik, sosial, dohot na asing na i.
Isi/Bohal ni Parjamita
Ayat 9-10:Debata ni Bangso Israel
Muda sai dipadao sian hagiot ni Debata gabe marragam ma na masa di bagasan parkarejoan ni angka jolma, masa ma disi parkarejoan na mambaen hancit ni roha ni jolma dohot roha ni Debata. Musim ma na marsipisatan jolma tu jolma di inganan parkarejoanna, masa ma pamimpin na marroha-roha tu bawahanna, masa ma hakim na hum manyincop mudar ni angka na marpogos manggadis hasintongan saarga ni rupiah, muncul ma panurirang sanga imom sigadis hata ni Tuhan dohot arga ni rupiah.
Sikap ni bangso Israel lumobi angka pamimpinna na si songon i dipatudos doi tu singa na marngaur-ngaur hara ni na malean, lahap tu si panganon tapi lupa tu tanggungjawabna i ma na paulihon angka kesejahteraan ni rakyatna, malim ni halahi pe manghodari habadiaan noma karejona. Marnida sikap sisongon i sude sogo ma roha ni Debata jala hara ni sikap ni angka pamimpin na mengecewakan sisongon i ma mambaen turun tangan Debata laho paulihon marhite-hite cara na mangaroncohon angka bangso na maninggalkon Tona ni Debata.
Bangso Israel sebagai bangso pilihan ni Debata suman tu angka bangso naso mananda Debata do angka pangalahona na manghorhon hahaila ni Debata hara ni pangalahona naso suman sebagai anak hasian ni Debata. Harana lumobi dope tehe jahatna sikap ni halahi sian sikap ni angka bangso na asingi (3:7). Tu situasi sisongon i ma dilumbahon si Jefanya ancaman bahaso ro ma ari hagolapan manimpo halahi singkat ni angka pambaenanna naso suman songon sada anak ni Debata. Marsangkap ma Debata laho papunguhon bangso-bangso na asing anso marhite-hite halahi usehonon ni Debata ma rimasNa tu bangso Israel.
Tujuan ni Debata anso marhite-hite penjajahan ni bangso na asing i gabe terproses ma haporsayaan ni bangso Israel menuju tu na lebih sempurna manghaporsayai Debata. Dihirim Debata do anso hum tuSia sajo noma bangso Israel marsomba, martangiang. Malah di luar ni bangso Israel pe dihirim roha ni Debata do anso marsomba tu Debata, donok tu Debata dohot tu Yerusalem isarana angka bangso-bangso na humaliang ni Israel, sian sude desa naualu naung marserak hara ni parpiarpiar ni muruk ni Debata na hinan tu halahi. Lam tangkas do i diattusan sian pandohan ni Debata na mangkirim bangsona na maringanan di Kasdim anso ro padonok dirina tu Yerusalemmarsomba tu Debata ni Israel.
Ayat 11-12: Nada denggan maila
Debata na sun margogo do Debata ni Israel, tuk do hagogoonna mangastui sude angka na masa hara ni ragam ni pergumulan na menyentuh tampuk ni pusu-pusu ni angka jolma. Ise na dorgak pardalanna jala na gakgak panailina diida Debata do i. Sabalikna ise ma na maheu dohot na maila pardompahanna hara ni na manyolsoli dirina di angka pambaenanna naso tama di jolo ni Debata tangkas do i ditanda Debata. Astuanna dibangun Debata do semangat hidup ni angka bangso na porsaya tu Debata huhut na mananda dirina jala didok Debata anso ulang pola maila halahi maradophon Debata.
Dijanjihon Debata do bahaso sada bangso na torukrohana marhite nasai ro mangido pangurupion ni Debata na gabe pewaris dolok habadiaon ni Debata muse. Astuanna muda pewaris habadiaon ni Debata martujuan do i sebagai bangso na di parorot ni Debata, bangso na dimiyahan ni Debata sijagit pasu-pasu ni Debata.
Ayat 13: Bangso na malua
Tujuan ni Hata ni Debata na mandok bangso na malua, i ma manuju tu pasi-pasi ni bangso Israel di tingki diusehon murukNa marhite-hite bangso-bangso na gogo laho mamorangi bangso Israel adong do tutu na tinggal sian halahi i ma na didokNa pasi-pasi ni bangso Israel. Biasana angka jolma na padonok dirina do halak on tu Debata, jolma na marhaposan hum tu Debata. Halahi ma na didokna di ayat 13 on sebagai bangso na malua sian pisat-pisat ni bangso suruan ni Debata. Sikap ni halahi pe sai patuduhon dame, bersikap ramah dohot rukun tu angka donganna jolma, nada ra margabus huhut pasipi-sipi hasintongan ni Hata NiDebata, nada ra berhianat tu Hata ni Debata. Sebalikna jolma na so mabiar be halahisanga tu ise, nada jolma na trauma tu hajahaton ni bangso na humaliang harana jolma parroha dame do halahi di baen Debata. Mangihutkon pangalaman ni angka na porsaya tu Hara ni Debata pasu-pasu na godang do i muda sai mian dame di roha ni angka jolma maradopkon donganna jolma.
Pangarimpunan
Muda naung tangkas do tajagit Debata ni Israel di bagasan Tuhan Yesus Kristus na gabe sipalua hita sian ragam ni parmaraan portibi lalu tu Banua Ginjang ulang be antong tajalahi gogo ni debata na asing, debata sileban. Parhancitan do hinorhon ni na mardehatahon debata sileban.
Muda dung ta undukkon do Yesus Kristus Anak Ni Debata Sipalua hita sian ragam ni hadosaon tajagit ma pasu-pasu roha Dame sian Ibana harana Sioban Dame do Ibana, Sioban Jop ni roha, Si palua hita sian sorot ni hamatean, dipangolu Ia hita sapanjang di Surgo hasonangan i rap dohot Ibana. Mangolu manang na mate pe hita hot ma haporsayaanta di Bagasan Goar Ni Yesus Kristus Anak Ni Debata.
Somalna muda dung minggu Advent ning roha do jamita i humin namarpardomuan dohot panagaman di haroro ni Jesus Kristus, laho paluahon jolma pardosa. Sanga rupani begeonma taringot tu halumbaan nadung dipalalu ni angka Panurirang, jana na umbahat ma i marhite buku ni si Jesaya. Tapi nyatana nada humin namarpardomuan dohot haroro ni Kristus na gabe jamita di masa Panagaman i, tapi dohot do taringot tu uhum sidalankonon ni Tuhan maradopkon sandok bangso. Napatut siastuanta do muda ditaringoti hadirion ni Kristus, tutu haroroNia na parjolo tu Portibi on laho paluahon jolma pardosa, tapi muda haroroNa paduanolihon dalankononNa ma uhum hombar tu ganop pambaenan ni jolma i. Tuhan do nampuna uhum, la do namarkuaso manguhumi sandok hajolmaon, angke diadopanNia nada adong nabuni umpe sada (basa Pangarataion 32 : 35) jana panguhumanNia sintong jana patar, hara nada hum Jesus sandiri mangkarejohonsa tapi dohot do Debata namarsuru Ibana (basa Johannes 8 : 16).
II. Hatoranganna.
1. Ngolu hakristenon nigoaran do ngolu nadung dipaimbaru dibagasan Jesus Kristus. Harupe laing mardongan hita dohot jolma na so mananda Kristus, tapi angkon patar ma pataridahononta songon dia sapatutna haimbaruon nadung binaen ni Tuhan di bagasan dirinta. Muda pe inda mardomu tarasohon tu pikiranta pambaenan ni na deba, tapi muda hita angkon laing pataridahononkon do holong ni rohanta maradopkon halahi songon nadung binaen ni Tuhan Jesus. Didok di Parjanjian na honok, mata gonti ni mata, ipon gonti ni ipon, tangan gonti ni tangan, dohot angka na asing dope (basa Haruruar 21 : 24). Nigoaran do pandohanon uhum na koras, napaingotkon anso ulang adong namambaen hajahatan, harana jagiton ni ganop panguhum do uhum songon nadung binaennia. Muda Tuhan Jesus mandok : Sanga aha napinarhagiot ni rohamu baenon ni donganmu tu ho, baen ma songon i tu halahi (basa Matius 7 : 12). Hara ni i, ale jolma, muda manguhumi hamu, laing namanguhumi diri munu sandiri do hamu, harana nada tarbaen hamu malua sian sala munu. Tarpahombar hita do pandohanon jadi songonon : sanga aha disuan hamu, laing songonima sabion munu, muda otik nisuan, laing otik musema sabion (Galatia 6 : 7 ; 2 Korint 9 : 6). Tigor do uhum ni Debata jana nada tarbaen sanga ise malua sian adopanNia. Ditonga-tonga ni halak Jahudi, adong do pamikirion namandok, pomparan ni si Abraham jana bangso nadipuldit do hami. Nada porlu paluaon ni barang ise hami, muda pe hami patupa mangihutkon hagiot nami sandiri, dipatigor Debata do hami hara ni ompu nami ninna. Tapi dialusi Tuhan Jesus do halahi ninna : Nada tarbaen bagi ise pe malua sian paruhuman i, lobi sian nadung dipalua ni Anak i (Johanes 8 : 33 - 40 ).
2. Mangkorhon do pangalaho na so ra muba tu uhum, muda marjogal roha, muda tapalayas holong ni Debata, manganggap enteng denggan basa ni Debata, laing na paro uhum juo do hita maradopkon dirinta. Laing songon i ma jolma na parjolo i, hatiha nada dope diboto halahi taringot tu tona i, nada dope diboto halahi taringot tu Debata parholong roha i, baenon ni Tuhan ma uhum tu halahi domu tu pambaenan ni halahi. Didok si Hagelberg, di enet si Paulus do pandohan on sian Mazmur 62 : 12b na mandok : Ho do mamoloskon ale Tuhan tu ganop halak marguru tu pangalahona. Ulang ma nian jabat hita songon halak na bahat di masa ni si Noak dohot si Lot, harupe madung dipaingot jolma i anso marhaubaan, ditogu-togu anso mangihutkon hata ni Debata, tapi Iaing marjogal roha do halahi. Laing di hatiha i ma Tuhan manguhum jolma i marhite aek na oto dohot udan barerang. Dijagit jolma i ma hatiha i upa ni pambaenanna, nada adong ampun jana umpe adong namalua sian hamatean i lobi sian namangoloi parenta ni Debata. Hamatean ma upa ni na mangalayasi, tapi mangolu do antong angka naporsaya jana namangkabiari Debata ( basa Pamungkaan 7 : 1...; 19 : 23 - 29 ). Upa ni pangoloion i nada humin di ari paruhuman sajo i jagiton, tapi Iaing dohot di hatiha ngolu di tano on, paling tidakna mardame jana sonang roha. Nada mago boti angka nadenggan angke lobi sian namanjagit pasu-pasu hita, bahat ingoton jana tiruon ni halak muse di ari namangihut. Si Paulus mandok tu halak Tessalonika, ulang ma marna loja hamu mambaen nadenggan, jana ulang ma udurkon hamu halosohon ni halak ( 2 Tessalonika 3 : 13 ). Adong muse do halak namandok, na penting ulang mambaen najahat madung cukup ma ninna. Onpe pandapot on nanggo mardomu tu hata ni Debata, harana muda kuaso ni paraturan na sian Debata angkon mangantak karejo na jat, jana mangkarejohon karejo na denggan do. Jadiinda adong istilah maradian tapi angkon bertindak tu nadenggan.
3. Ganop halak do mararop roha lolos sian ari paruhuman, dapotan di ngolu namanongtong, tapi arop ni roha i, angkon Iaing diperjuangkan do marhite kesetiaan mangihutkon hata ni Tuhan. Harupe didok asi ni roha do haluaan i, silehen-lehen do hangoluan i, tapi nada marastuan jadi marlipat tangan hita, seolah-olah paimahon sajo. Madung dilehen Debata di hita gogo, pikiran dohot roha, jadi angkon pakeonta ma i laho berusaha mandalankon hagiot ni Debata marhite haporsayaan. Ulang be talap hita humin mamikirkon haporluan di portibi, tapi Iaing dohot ma mangayahi ngolu nasalolotlolotna nadung diparade ni Tuhanta di ganop halak naporsaya.
III. Aplikasina.
- Panghaholongi ni Kristus maradopkon hita, angkon jadi sada tiruan ma di hita maradopkon angka donganta, anso ulang mamomo tu hita manguhumi halak na adong di humaliang hita. Didok Tuhanta Yesus, songon dia uhum na binaen munu maradopkon naniuhum munu, Iaing songonima hamu niuhuman muse ( Matius 7 : 1 – 2 ).
- Taparayak ma hatigoran dohot hasintongan nadung ni oban ni Kristus i, anso dohot hita muse manjagit ngolu namanongtong nadung pinaradeNa di ganop halak na porsaya.
NADA ADONG NA UMBOTO ANDIGAN HARORO NI JESUS PADUANOLIHON I
HATORANGAN NI JAMITA
MINGGU ADVENT II
MINGGU, 5 DESEMBER 2010
Jamita : Lukas 21 : 25 – 33
Sibasaon : Masmur 118 : 14 – 21
Patujolo
Syalom ! Horas !!! Selamat Advent ma di hita sudena.
Nada holan Ende di Gareja, kaset di bagas, di toko-toko musik, di mobil di bahat inganan tahe tarbege lagu-lagu Advent dohot Natal. Lilin pe madung dipagara 2 (dua) patandahon madung di Advent 2 hita. Hata ”Adven” marlapatan do i, ro (kedatangan), ro ne ma Tuhan i. Jadi muda dipagara Lilin di masa Advent, Tanda ma i giot ro ma Yesus, giot sorang ma Yesus laho paluahon jolma.
Songon na masa di Padan na robi, muda giot ro Raja, sanga pe na markuaso, jolo dipaboa do i, anso diparade dalan, inganan dohot angka na asing laho manyambut haroro ni Raja dohot na beteng i. Songon i ma dohot di Haroro ni Yesus tu portibion. Dibaen ma boa-boa marhite masa Adven, angke ro ne ma Tuhan i. Ro laho paluahon sanga pe manguhumi. Hata ro (datang) di Bibelta adong do 2116 ayat, di Padan Na imbaru sajo adong 716 ayat. Tung mansai bahat sajo do, manggombarkon porlu ni hataon di hita. Adong 3 hal hata ro di bibelta (padan na imbaru) :
Tingki (Masa) na robi, ro Yesus tu portibion gabe jolma, payak di panggagatan i di Betlehem Juda.
Tingki na giot ro : Giot ro Jesus muse (Haroro ni Jesus padua nolihon) na gabe Raja, Panguhum dohot Sipalua.
Tingki saonnari : Ro Jesus tu rohanta na laho manogu-nogu hita ganup ari lopus tu pansadian ni portibion.
Na sangat menarik painte so ro Jesus tu portibion paduanolihon dilehen do tu hita jolma na gabe tanda, boa-boa laho paradehon tondi, roha bo pamatang. Taparade ma tutu ngolunta : Angke bope mago langit dohot tanoon, tapi anggo Hata ni Tuhan, indangkon na ra mago i. (ay. 33)
1.Nada holan portibion mangalehen tanda, langit dilangitan pe marboa-boa do.
Di ayat25 tangkas didok : "Saulahon adong ma angka tanda tarida di mataniari, di bulan dohot di angka bintang i.....” .....”Angke gabe humutur ma sude angka hagogoon na di langit” (ay 26 b).
Dibaen Tuhan do hape tanda tu hita jolma tarlumobi ma hita angka na porsaya di Jesus, bahaso na giot sego jana mur matobang do portibion. Ma taida jana taalami sandiri angka ’bencana alam’ marhite Lalo, Tsunami, banjir bandang, udan potir, halisungsung (angin badai) dohot angka na asing dope tahe. Na lumobi jebu (dahsyat) Hata ni Tuhanta nangkin mandok ro do muse ’Gempa langit’ ??? Humutur ma sude angka na di langit an (ay 26). Di Joel 2 : 10-11, didok ari na jorbut do ari i, angke humutur do tano, humuntal ma langit, manggolap dohot bulan songon i mataniari. Di Joel 2:30 ”PamasaonKu ma angka hahomangan di langit dohot di tano on: Mudar, jilam ni api dohot timus na marsijongjong”. Di Amos 8:9 didok : ”Dapot do i hatihana baenonKu bonom mataniari jana manggolap tano on taran arian. Au Tuhan DEBATA madung mandok songon i”. Dipatangkas ma muse i di Halumbaan 6 : 12-14 : ”Dung i huida ma dibuka Anak Ni Biri-biri i cap na paonomkon. Ro ma lalo na gogo situtu. Mangalomlom ma mataniari songon goni jana bulan pe gabe rara ma songon mudar. Mangkadabu ma angka bintang sian langit an tu tano on songon parrurus ni batu ni gala-gala na so matobang dope sian bonana na nihutur ni alogo na gogo. Mago ma langit i songon karotes na nibalun jana marmorotan ma angka dolok dohot pulo sian ingananna hian”.
Muda songon i do jorbutna, patut do murpara-atehononta jana paradeonta dirinta, angke holan Lalo 5,6,7 sanga 8 SR pe ro, madung parohon hamamate ni panompaon, hasesego ni bagas, kobun, gedung dohot sude tahe, mur ma ’Lalo ni langit’ ?? Madung dilehen sipaingot, Tanda, boa-boa. Antong Jeges ma taparade rohanta. Angke ”Anggo di hatiha i, dapotan haluaan ma sanga ise na mangido pangurupi ni TUHAN i. Harana di Dolok Sion dohot di Jerusalem giot adong ma haluaan songon na nidok ni TUHAN; sude halak na mamiohon goar ni TUHAN, i do na giot dipalua”. (Joel 2 : 32)
2.Mur tu maolna do ngolu ni jolma muse
Muda taida tingkion mur jeges do idaon ekonomi (parngoluon ni jolma). Mur jeges-jeges do bagas, gedung marpulu-pulu bahkan ratusan tingkat. Sarana-prasarana pe mur jeges do idaon, sude tahe manggombarkon hamajuon. Tapi ingkon ingotonta do bope mur tumajuna idaon portibion, na jelas Hata ni Tuhanta mandok, mur tu segona do hape. Di I Johanes 2 :17 didok : ”Na giot mago do portibi on bope sasudena na adong di bagasanna na nihalungunkon ni jolma. Tapi anggo halak na patulus hagiot ni Debata, mangolu do salolot-lolotna”.
The gospel text for today also focuses on the end of human history, and I would like to summarize for you some of the visions of the future as understood in the New Testament, especially in Mark 13 and its gospel parallels. Mark 13 is called “the little apocalypse.” The Book of Revelation is the “big apocalypse.” Apo=off.Marhite na masa tu portibion dohot di langitan, songon naung dipajojor nangkin, tontu maroban hamaolon do i di hita jolma. Muda masa lalo, dolok mapuntar, ro udan potir, banjir, masa porang, teroros, perampokan, masa muse lalo di langitan, tontu mur maol do halak mancari. Madung taida di TV, tabasa di Koran, marsegoan do kobun, saba, dalan, bagas dohot angka na asing i tahe muda ro do tutu lalo dohot bencana alam. Marhite i tontu gabe masa ma haleon godang, porang godang dohot angka na asing i jana mur tu maolna do ngolu ni jolma tu tingki nanaeng ro. Si Amos pe madung dilumbahon do i di Amos 8 : 10-14 ”PaubaonKu ma angka ari pestamunu gabe siluluton, jana angka ende-endemunu gabe andung. BaenonKu ma hamu marcukur obuk dohot mamake abit goni tanda ni arsak. Gabe songon na tobang-tobang na manangisi parmate ni anakna sisada-sada ma hamu. Marujung ma ari i di bagasan arsak na lobi godang. Didok Tuhan DEBATA i ma, "Dapot do i hatihana paroonKu haleon potir tu luat on. Malean ma jolma, tapi nada malean di sipanganon. Manguas ma jolma tapi nada manguas di siinumon. Malean dohot manguas di tonangKu do halahi. Mado-ado ma halak sian Utara tu Selatan dohot sian Habincaran tu Hasundutan anso dapotsa nian tonangKu tapi nada dapot halahi be i. Pingsan ma angka doli-doli di hatiha i hara ni na manguas. Angka jolma na marsumpa mangasahon gana-ganaan ni Samaria na mandok, 'Mangasahon goar ni debata ni bangso Dan', sanga, 'Mangasahon debata ni Berseba' -- tinggang noma i jana nada tarsunggul-tarsunggul be."
Jorbut do tutu ari i tapi bope songon i di hita angka na porsaya di Jesus didok do : ”...anggo halak na patulus hagiot ni Debata, mangolu do salolot-lolotna”.
3.Bope nada taboto hatihana andigan ro Jesus i, tapi tapature ma pangalahonta.
No one knows the precise hour of the second coming, the end of history, the end of time as we know it.
Nada adong na umboto andigan haroro ni Jesus paduanolihon i, jolma, surusuruan, sisean dohot Jesus sandiri. Holan Ama i do na umbotosa. Tapi dipangido turpuk on do tu hita : “…muda diida hamu tarjadi angka na Hupardokkon i gabe botoonmunu ma madung donok Harajaan Ni Debata” (ay 31).
Tanda, boa-boa dohot pangalaho ni portibion, langit dohot isina madung tuk di hita rupa laho paradehon diri, paingotkon hita laho manomu-nomu haroro ni Jesus tu portibion. Marhite i di holang-holang ni haroro ni Jesus di Betlehem – Juda tu haroro ni Jesus na gabe Panguhum jana Sipalua, angkon mur tahilala do na ro do Ia tongtong di ngolunta ganup ari. Angkon mur tahilala do na mur donok, jana mur donok Ia tu hita.
Tanda ni dakdanak ni Debata hita tontu inda mabiar be hita sanga andigan pe Jesus ro tu portibion. Annon, ancogot, haduan, sanga andigan pe tahe, angke mur bagas ma holong ni roha di hita, mur mandao ma bada dohot sogo ni roha di hita. Mur dao ma losok ni roha markarejohon Hata ni Tuhan dohot mangkarejohon karejo na denggan, angke tingki na ni lehen ni Tuhan on, tingki na terbatas do, marhite i mur tahilala ma muda ro pe Ia annon madung be hobas au dohot dongan sabagasku.
Sian latar belakang sejarah ni Israel antara taon 735 – 701 SM harajaan Yehuda mangadopi bahat angka ancaman sian angka musuna. Hara ni i terjadi krisis di bidang politik, ekonomi dohot haporsayaan. Hara ni keadaan si soggon i gabe di pungka Raja Ahaz ma hubungan kerja sama dohot angka na asing harupe gomos dilarang si Yesaya anso unang dikarejonon sisongon i. Kerjasama na dipatupa na i inda mamboan hasil na denggan, justru di taon 705 SM raja Sanherib ro mamorangi Yehuda dohot sude negeri yang memberontak. Sude kota – kota di harajaan Yehuda dipatunduk, na tinggal homin Yerusalem noma. Dibagasan situasi na songon i pe, inda mar na loja si Yesaya mangalehen sipaingot tu pamimpin dohot tu bangso i anso mulak halahi tu Debata na dung mamili halahi gabe bangsona.
Songon dia pe dibaen halahi cara mangadopi bangso na asing, anggo so Debata do dongan ni halahi nada bisa halahi monang, di ginjang ni i gabe mur mardangol do ngolu ni halahi. Taboto do sapanjang sejarah Israel na manontuhon sude keberhasilan di bangso i tergantung tu cara hidup ni pamimpinna. Muda mandao do pamimpin i sian Debata tontu lumobi sian i dope rayatna gabe tarboan tu ngolu ni naso mananda Debata. Suang songon i do di keluarga, anggo so sioloi Debata do angka natoras mur bia noma angka dakdanakna ?. Hara ni i didok si Jesaya angkon ro noma sada Raja na mamimpin halahi tu habonaran.
Hatorangan :
Ay. 1 – 2 . Dipatorang ia tarsongon dia pribadi ni raja nagiot ro i, ima : “adil mamarenta / mandalankon hatigoran” sesuai dohot hagiot ni Debata. Raja i na rela do manghopkop rayatna sian sude ngopuna. Ibana dipatudos si Yesaya songon :
-Parondingan di rayatna sian sude alogo / badai nagiot ro mangarocohon rayatna.
-Tudos muse do ia songon batang aek na mardalan di parhorsihan na pasombuhon uas ni rayatna.
-Songon batu mamak ,parsilauangan na mangondingi halahi sian sasude ancaman.
Sude tudosan on manggambarkon ancaman sian berbagai pihak na mambaen bangso i gabe madabu tu bagasan kehancuran uda angka pamimpin inda mangandalkon Debata dibagasan ngoluna.
Hara ni i marhite turpuk on ditegor do angka pamimpin di negara, di gareja dohot di keluarga, tu dia do dioban halahi na diparmahanna ?, tu hagiot ni Debata dehe sanga tu hagiot ni sibolis ?. Angke halahi do na gabe symbol ni ngolu ni na diparmahanna. Karakter ni sada – sada pamimpin manontuhon songon dia keberhasilan ni angka bawahanna. Sarupa do i, bahaso karakter ni kepala keluarga ( ama / ina ) manontuhon keberhasilan sanga masa depan ni angka dakdanakna.
Ay. 3 – 5. Digambahhon ia keadaan ni bangso na dung berubah sian angka hahurangan gabe mur dumenggan parngoluonna. Di haroro ni sada raja na didampingi angka pamimpin na sintong mangalehen perubahan na denggan di parngoluan ni bangso i angke diparrohahon halahi do ngolu ni rayatna dohot denggan. Perubahan i didok si Jesaya : Tangkas marnida dohot mambege, parsobar, gok pangastuion, torang mangkobari angke saleleng on inda adong kebebasan mandok sidohonon, na pasti martukar maangka keadaan na sahonok no on dibagasan hahurangan gabe mur tu denggannna. Nada bisa be ditutupi angka hajahatan jana tangkas do tarida angka halak na burju marroha dohot marpambaenan, keadaan i botul – botul berbanding terbalik dohot keadaan sebelumna, muda dung raja na sintong i mamimpin ngolu ni bangsoNa.
Raja na sintong i giot ro mamimpin bangso i ninna si Jesaya. Tapi tu hita sannari mandok bahaso Raja na sintong i madung ro. Inda sekedar janji be i, tapi madung sorang di Betlehem jala giot sorang ia muse dibagasan roha ni angka jolma na porsaya laho mamimpin halahi tu hasintongan.
Ay. 6 – 7. Tapi anggo halak na oto inda tarjagit ia do jala sorang Raja i dibagasan ngoluna. Taboan do dihilala ia mangolu dibagasan hagolapan jana inda adong dibagasan roha nia laho manyomba Debata. Tapi sebalikna do gabe palayaskon Tuhan dohot mampargunahon kesempatan laho mamparkaciti angka dongan na pogpos. Na jat sajo do dibagasan dirina, jana martua dodidok ibana di hilala muda takarejokon ia angka sisongoni. Tapi anggodung ro Raja nasintong i, gabe tarbuka do sude angka hajahatan ni halahi gabe hahaila dohot hamagoan, angke uhuman inda bisa pasidingon ni halahi sian ngoluna.
Ay. 8. Muda tapardiatehon sabutulna di ayat on do inti ni turpuk on salahaho tu panjagiton ni jolma di haroro ni Raja Hasintongan i. Angka jolma na mangolu dibagasan hatigoran, songondia pe keadaanna angkon torus do i mangolu jala mampartahankon hatigoran jala rade do ia manjagit sude akibat naro sian angka jolmana mangsogohon hatigoran i. Tangkas do di i dipatudu dibagasan sikap ni rajana ima Jesus na targantung di parsilang i hara ni hatigoran. Konsekwensi ni hatigoran dibagasan ngolu ni halak na porsaya pe bisa sajo do berakibat tu pardangolan di hita. Tapi haporsayannta mandok bahaso dipargogoi Debata do hita laho mamonanghonsa.
Hara ni i tu hita angka na mangolu di jaman on, baga – baga na dipasahat ni si Jesaya on mangalehen arop ni roha dohot hasonangan hara ni na ro Mesias i laho paluahon hita sian angka parukkilon na ro sian musu ni haporsayannya. Muda ra hita manjagit Ibana gabe Raja Hasintongan di ngolunta boanonNa ma hita tu hadamaeon dohot jop ni roha. Harani i kejayaan dohot keberhasilanta laho mangadopi sasude angka tantangan i inda targantung tu dirinta sandiri tapi hara ni hasetiaonta tu Raja Hasintongan i do, na gabe patuduhon dalan dohot mamboan hita anso dapotan haluaan dohot hasonangan na salolot ni lolotna. Antong anggo dung mian Raja Hasintongan i dibagasan rohanta bejala Ibana noma na tongtong mamarenta dohot uluan di ngolunta monang do hita mangadopi sude angka na masa. Harana sasude angka parenta dohot era – era ni sibolis pe gabe mandao doi sian hota.
Sorminan :
Di sada hatiha adong do sada raja na kayo jana uli rupana. Sonang situtu ma nian raja i . Karejo nia pe di istana na inda pola sadia harana sude angka karejo harajaan madung di porsayahon ia tu sude angka punggawa harajanna. Hara ni naso adong be pola karejo na porlu si patureon nia, gabe lalap do ialaho mampardiatehon dirina sandiri. Ganop tongkin markaco – kaco(marsormin) di sormin na dilohotkon nia di dinding ni istana i. Dungi margonti jubah harajaan, markaco muse, gonti pakean, markaco muse. Homin i ma karejo nia sian manyogot lopus tu potang ari, paida – ida haulion ni rupana di kaco i, lobi – lobi do ia songon bujing – bujing marajar ( remaja na sedang jatuh cinta ).
Adong do sada pambantu ni raja i na bisuk. Di ida ia rupani raja i ma gabe songon na asing, inda suman be gabe raja, cocokan no ma songon model na di televisi i, na mardalan tu jae tu julu di panotnoti halak margonti gonti pakean. Roma di pikiran ni pembantu i, gumonan noma hu tapordinding ni istana on sabidang ni sormin i, anso di ida raja i aha na masa di luar. Dungi di lubang ia ma dinding i pas sajo sabidang ni sormin i, dungi dipoles ia anso ulang tanda naso disi be sormin i.
Topet hatihana giot mangulahi ma raja i markaco - kaco mangaligi haulion ni rupana di sormin i, jongjong ma ia di jolo ni sormin i, inda di sadari ia hape na so adong be disisormin i. Inda di dida ia be gambar nia, tapi gabetu luar ni kerajaan do di ida ia. Hape di luar na bahatan do di ida ia rayatna na pogos takkuraparon, marniang songon halak etiopia na jolo buncenet malean ( busung lapar ). Tarsonggot ma ibana. Dipio ma ise na mambuat sormin i manggottisa gabe jadela. Dung ro pambantu i, di haol ia ma mardongan ilu didok ma “saleleng on homin diringku do hape na hupareso di sormin i, hape nabahatan do rayatku na takkuraparon di luar istana na jeges on, on pe ho jo jolo tinggal di istana on, kehe noma jolo au manopotkaon sude rayatku na dipardangolan i anso malum sude pardangolan ni halahi”. Mijur ma ibana sian harajaan na i anso rap mangolu dohot rayatna laho paturehon sasude angka nahumurang di harajanna.